Bariera hydrolipidowa to potoczne określenie układu ochronnego tworzonego przez warstwę rogową naskórka, lipidy międzykomórkowe i substancje obecne na powierzchni skóry. Ogranicza utratę wody i zmniejsza przenikanie niepożądanych czynników z otoczenia.

Co nazywamy barierą hydrolipidową?

Określenie „bariera hydrolipidowa” jest powszechne w kosmetologii i pielęgnacji, ale nie oznacza jednej, odrębnej warstwy skóry. Funkcję ochronną pełni przede wszystkim warstwa rogowa naskórka: korneocyty są w niej otoczone uporządkowaną mieszaniną lipidów, w tym ceramidów, cholesterolu i wolnych kwasów tłuszczowych.

Znaczenie mają również naturalny czynnik nawilżający oraz składniki obecne na powierzchni skóry, między innymi sebum. Razem pomagają utrzymywać odpowiednie środowisko naskórka.

Jakie funkcje pełni bariera skóry?

Sprawna bariera ogranicza nadmierne parowanie wody, czyli TEWL, oraz utrudnia wnikanie substancji drażniących i drobnoustrojów. Nie jest całkowicie nieprzepuszczalna — jej zadaniem jest kontrolowanie wymiany pomiędzy organizmem i środowiskiem.

Jeśli jej funkcjonowanie zostaje zaburzone, skóra może szybciej tracić wodę i silniej reagować na kosmetyki lub warunki atmosferyczne. Możliwe są uczucie ściągnięcia, pieczenie, szorstkość i okresowe zaczerwienienie, ale objawy te nie są swoiste i mogą mieć również inne przyczyny.

Co może osłabiać barierę hydrolipidową?

Do czynników sprzyjających jej zaburzeniu należą zbyt intensywne oczyszczanie, częste złuszczanie, jednoczesne stosowanie wielu drażniących składników, niska wilgotność, wiatr, promieniowanie UV oraz niewłaściwa pielęgnacja po zabiegach.

Nie oznacza to, że każdy kwas, retinoid albo zabieg zawsze „niszczy barierę”. Znaczenie mają stężenie, częstotliwość, sposób użycia, kondycja skóry i łączenie różnych bodźców.

Jak wspierać barierę skóry?

Podstawą jest łagodne oczyszczanie, odpowiednio dobrane nawilżanie i czasowe ograniczenie produktów powodujących podrażnienie. W formulacjach kosmetycznych wykorzystuje się między innymi ceramidy, humektanty, emolienty oraz niacynamid. Nie każdy preparat będzie jednak odpowiedni dla każdej skóry.

Przed intensywnym zabiegiem warto ocenić aktualny stan bariery. Jeżeli skóra jest wyraźnie podrażniona, specjalista może zalecić najpierw jej uspokojenie i odbudowę pielęgnacji. Przy utrzymujących się dolegliwościach lub podejrzeniu choroby skóry potrzebna może być konsultacja dermatologiczna. Zobacz również dostępne w LANADA zabiegi na suchą skórę.

FAQ

Czy bariera hydrolipidowa jest osobną warstwą skóry?

Nie w ścisłym znaczeniu anatomicznym. Jest to określenie funkcjonalnego układu obejmującego warstwę rogową, lipidy międzykomórkowe i substancje znajdujące się na powierzchni skóry.

Po czym można rozpoznać osłabioną barierę?

Możliwe są suchość, szorstkość, uczucie ściągnięcia, pieczenie i zwiększona reaktywność. Objawy nie są jednak charakterystyczne wyłącznie dla zaburzeń bariery, dlatego nie należy na ich podstawie samodzielnie diagnozować choroby.

Czy skóra tłusta może mieć zaburzoną barierę?

Tak. Ilość wydzielanego sebum i sprawność bariery naskórkowej to powiązane, ale różne zagadnienia. Skóra może intensywnie się przetłuszczać, a jednocześnie wykazywać zwiększoną utratę wody i reaktywność.

Ile trwa odbudowa bariery hydrolipidowej?

Nie ma jednej wartości dla wszystkich osób. Czas zależy od przyczyny zaburzenia, stopnia podrażnienia, pielęgnacji i stanu skóry. Jeśli objawy utrzymują się lub się nasilają, warto skonsultować się ze specjalistą.