Kolagen to grupa białek strukturalnych tworzących podporę wielu tkanek organizmu. W skórze włókna kolagenowe znajdują się przede wszystkim w skórze właściwej i wpływają na jej wytrzymałość, gęstość oraz odporność na rozciąganie.

Co to jest kolagen?

Kolagen nie jest jedną substancją, lecz rodziną białek o różnej budowie i funkcji. W skórze największe znaczenie mają przede wszystkim kolagen typu I i III. Ich włókna współtworzą macierz zewnątrzkomórkową, czyli środowisko zapewniające komórkom skóry podporę i warunki do prawidłowego funkcjonowania.

Za wytwarzanie składników macierzy odpowiadają między innymi fibroblasty. Kolagen współdziała z elastyną, ale oba białka pełnią inne zadania: kolagen odpowiada głównie za wytrzymałość mechaniczną, natomiast elastyna umożliwia tkankom rozciąganie i powrót do wcześniejszego kształtu.

Jaką funkcję pełni kolagen w skórze?

Uporządkowana sieć włókien kolagenowych tworzy rusztowanie skóry właściwej. Wpływa na jej spoistość, grubość i odporność na działanie sił mechanicznych. Kolagen jest stale odnawiany: część włókien ulega rozpadowi, a w ich miejsce powstają nowe. Równowaga pomiędzy syntezą i degradacją ma znaczenie dla kondycji skóry.

Z tego powodu hasło „ilość kolagenu” opisuje tylko część zagadnienia. Ważne są również jakość, organizacja oraz stopień uszkodzenia istniejących włókien.

Dlaczego struktura kolagenu zmienia się z wiekiem?

Wraz z wiekiem aktywność komórek odpowiedzialnych za przebudowę skóry może się zmniejszać. Jednocześnie na strukturę kolagenu oddziałują czynniki zewnętrzne, szczególnie promieniowanie UV, palenie tytoniu i przewlekły stres oksydacyjny. W przypadku fotostarzenia skóry dochodzi zarówno do zaburzenia syntezy nowych składników macierzy, jak i do nasilonej degradacji już istniejących włókien.

Zmiany te mogą wiązać się ze stopniową utratą jędrności, pojawianiem się drobnych linii oraz utrwalaniem zmarszczek. Nie każda zmarszczka ma jednak tę samą przyczynę, co wyjaśniamy w poradniku o zmarszczkach mimicznych, statycznych i posłonecznych.

Kolagen a pielęgnacja i zabiegi kosmetologiczne

Kosmetyk zawierający kolagen może poprawiać odczuwalne nawilżenie i tworzyć na powierzchni skóry warstwę ograniczającą utratę wody, ale nie oznacza to bezpośredniego wbudowania dużych cząsteczek kolagenu w skórę właściwą.

W kosmetologii wykorzystuje się natomiast procedury wywołujące kontrolowaną odpowiedź i przebudowę tkanek. Należą do nich między innymi radiofrekwencja mikroigłowa, mezoterapia mikroigłowa oraz odpowiednio dobrane stymulatory tkankowe. Zakres i intensywność zabiegu powinny wynikać z kondycji skóry, celu terapii i przeciwwskazań.

FAQ

Czy kolagen i elastyna to to samo?

Nie. Są to różne białka macierzy zewnątrzkomórkowej. Kolagen zapewnia przede wszystkim wytrzymałość i podporę, a elastyna odpowiada za sprężystość oraz zdolność tkanki do powrotu do wcześniejszego kształtu.

Czy krem z kolagenem odbudowuje kolagen w skórze właściwej?

Nie należy utożsamiać obecności kolagenu w kosmetyku z bezpośrednią odbudową włókien w skórze właściwej. Preparat może działać powierzchniowo, wspierać nawilżenie i tworzyć film ochronny, ale duże cząsteczki nie są po prostu wbudowywane w głębokie warstwy skóry.

Co najbardziej przyspiesza degradację kolagenu?

Duże znaczenie mają promieniowanie UV, palenie tytoniu, stres oksydacyjny oraz naturalne procesy związane z wiekiem. Wpływ poszczególnych czynników różni się między osobami.

Czy jeden zabieg wystarczy do przebudowy skóry?

Nie istnieje uniwersalna liczba zabiegów. Plan zależy od zastosowanej technologii, stanu skóry, obszaru, reakcji po pierwszej procedurze oraz oczekiwanego efektu.