Humektanty to substancje wykorzystywane w kosmetykach ze względu na zdolność wiązania wody. Pomagają zwiększyć nawodnienie warstwy rogowej naskórka, dzięki czemu skóra może stać się bardziej miękka, elastyczna i mniej podatna na uczucie ściągnięcia. Skuteczność humektantów zależy jednak nie tylko od obecności pojedynczego składnika, lecz także od całej formuły kosmetyku oraz kondycji bariery ochronnej skóry.

Co to są humektanty?

Humektanty są substancjami higroskopijnymi, czyli wykazującymi zdolność przyciągania i zatrzymywania cząsteczek wody. W kosmetykach pomagają utrzymać odpowiedni poziom nawodnienia najbardziej zewnętrznej części naskórka.

Podobną funkcję pełnią składniki naturalnego czynnika nawilżającego NMF, występującego w warstwie rogowej skóry. NMF tworzą między innymi aminokwasy, mocznik, mleczany i sole mineralne. Substancje te wspierają utrzymanie wody pomiędzy komórkami naskórka.

Do najbardziej znanych humektantów stosowanych w kosmetykach należą:

  • gliceryna,
  • mocznik,
  • kwas mlekowy,
  • mleczan sodu,
  • Sodium PCA,
  • glikole,
  • cukry i ich pochodne,
  • pantenol,
  • kwas hialuronowy.

Poszczególne humektanty różnią się budową, właściwościami i optymalnym stężeniem. Dlatego obecność popularnego składnika w nazwie kosmetyku nie przesądza jeszcze o skuteczności całego produktu.

Jak humektanty wpływają na skórę?

Podstawowym zadaniem humektantów jest zwiększenie ilości wody obecnej w warstwie rogowej. Odpowiednie nawodnienie wpływa na elastyczność naskórka, jego gładkość oraz zdolność do prawidłowego złuszczania.

Skóra odwodniona może być jednocześnie sucha, mieszana albo tłusta. Odwodnienie opisuje bowiem aktualny poziom wody w naskórku, natomiast typ skóry wiąże się między innymi z aktywnością gruczołów łojowych i ilością produkowanego sebum.

Humektanty nie odbudowują jednak samodzielnie wszystkich elementów bariery ochronnej. Jeżeli skóra nadmiernie traci wodę, ważna jest także obecność składników lipidowych i ograniczających jej odparowywanie.

Humektanty a bariera hydrolipidowa i TEWL

Nawodnienie skóry jest związane ze stanem jej bariery hydrolipidowej. Gdy struktura bariery zostaje zaburzona, woda może szybciej wydostawać się z naskórka. Proces ten określa się jako TEWL, czyli przeznaskórkową utratę wody.

W takiej sytuacji kosmetyk zawierający wyłącznie substancje wiążące wodę może nie zapewnić skórze wystarczającego komfortu. Formuły nawilżające często łączą więc humektanty z emolientami, składnikami okluzyjnymi oraz lipidami wspierającymi barierę naskórkową.

Przykładem takich lipidów są ceramidy, które występują naturalnie w warstwie rogowej i współtworzą jej strukturę. Połączenie różnych grup składników pozwala jednocześnie wspierać nawodnienie, wygładzenie i ochronę skóry przed nadmierną utratą wody.

Jak stosować kosmetyki zawierające humektanty?

Kosmetyk należy stosować zgodnie z przeznaczeniem określonym przez producenta. Nie każdy preparat z humektantami musi być nakładany na wilgotną skórę. Znaczenie ma jego kompletna receptura, rodzaj produktu oraz pozostałe składniki pielęgnacyjne.

Przy skórze suchej lub z osłabioną barierą dobrze opracowana pielęgnacja zazwyczaj łączy substancje wiążące wodę ze składnikami natłuszczającymi i ochronnymi. Z kolei skóra tłusta może lepiej tolerować lekkie emulsje lub żele, które nie pozostawiają ciężkiej warstwy.

Jeżeli mimo regularnej pielęgnacji utrzymuje się szorstkość, napięcie albo dyskomfort, warto przyjrzeć się całej rutynie, w tym sposobowi oczyszczania i częstotliwości stosowania substancji złuszczających. Pomocny może być także indywidualny dobór pielęgnacji lub odpowiednich zabiegów nawilżających w Łodzi.

FAQ

Czy kwas hialuronowy jest humektantem?

Tak. Kwas hialuronowy wykazuje zdolność wiązania wody i jest jednym z najczęściej wykorzystywanych humektantów. Efekt kosmetyku zależy jednak od jego formy, stężenia oraz całej receptury produktu.

Czy humektanty mogą wysuszać skórę?

Humektanty nie są z definicji składnikami wysuszającymi. Odczucia po zastosowaniu produktu zależą jednak od jego formuły, warunków otoczenia oraz kondycji bariery skóry. Przy skórze suchej humektanty często łączy się z emolientami i składnikami ograniczającymi utratę wody.

Czy serum z humektantami zastępuje krem?

Nie zawsze. Lekkie serum może zwiększać nawodnienie skóry, ale nie musi dostarczać wystarczającej ilości składników lipidowych i ochronnych. Potrzeba zastosowania kremu zależy od rodzaju skóry oraz składu obu produktów.

Czy humektanty są odpowiednie dla skóry tłustej?

Tak. Skóra tłusta również może być odwodniona. W jej przypadku często sprawdzają się lekkie kosmetyki nawilżające, jednak produkt powinien być dobrany do indywidualnej tolerancji skóry.